Rodos Town — Stare Miasto — to średniowieczna twierdza, której nie zdobyto przez 213 lat. Joannici (Zakon Szpitala Najświętszej Marii Panny w Jerozolimie) wybudowali ją w XIV–XV wieku po wygnaniu z Ziemi Świętej. Mury obronne mają miejscami 12 metrów grubości. Sulejman Wspaniały zdobył miasto dopiero w 1522 po 6 miesiącach oblężenia i pakcie wynegocjowanym z mistrzem zakonu. Cały kompleks od 1988 na liście UNESCO.

Najważniejsze: Pałac Wielkich Mistrzów (12 €, ważny, mozaikowa podłoga, kolekcja mebli z weneckich pałaców), Ulica Rycerzy (darmowa, najpiękniejsza średniowieczna ulica w Europie — 8 narodowych „inn" zakonu), plac z fontanną Sułtana Mustafy, Brama d'Amboise, mury obronne (można po nich przejść w sezonie, 4 €). Cały spacer wokół starego miasta po murach: 4 km, 2 godziny, świetne zdjęcia.

Gdzie zjeść

W obrębie murów dwie tawerny które polecam bez zastrzeżeń: Marco Polo Mansion (włosko-greckie, lampki świec, atmosfera 100%, główne 16–22 €) i Romeo Garden (klasyka grecka w ogrodzie, owoce morza, średnie ceny). Reszta to turystyczne pułapki — menu w 6 językach, jedzenie z mrożonki, ceny ×2. Lepiej wyjść za mury do dzielnicy Nea Agora, gdzie lokalne tawerny dla Greków zaczynają się od 8 €/danie.

Lindos to najpiękniejsza wioska na Rodos — biało-niebieskie domki na klifie, plątanina uliczek bez aut (zakaz wjazdu od 1962), na samym szczycie akropol ze świątynią Ateny Lindii z IV w. p.n.e. Cypel zamieszkany od epoki brązu, akropol wzmocniony przez Joannitów w XIV wieku — to jest miejsce, które łączy 5000 lat historii w jednym widoku.

Logistyka: auto zostawiasz na parkingu w dolinie (Sun Parking, 3 €/dzień). Pieszo 10 minut do wioski. Z wioski do akropolu — 200 schodów (15–20 minut spokojnie, w upale dłużej). Można też wjechać osiołkiem za 8 € od osoby — to bardziej atrakcja niż transport, ale ratuje przy dzieciach lub kolanach. Bilet na akropol 12 €, połączony z Pałacem Wielkich Mistrzów = 18 € (oszczędzasz 6 €).

Co konkretnie zobaczyć na akropolu

Wejście przez średniowieczną bramę Joannitów. Stoa Helenistyczna (III w. p.n.e.) — kolumnada widoczna z daleka. Świątynia Ateny Lindii (IV w. p.n.e.) — zachowane 8 kolumn, fundamenty. Bizantyński kościół św. Jana (XIII w.). Pałac komendanta Joannitów. Z najwyższego punktu widać 360°: na wschód zatoka św. Pawła, na zachód duża plaża Lindos, na południe morze otwarte aż po Karpathos.

Zatoka św. Pawła jest niemal okrągła — naturalna formacja skalna z wąskim przesmykiem do morza otwartego. Według tradycji właśnie tutaj św. Paweł apostoł wylądował w 51 roku n.e. podczas burzy, ratując się przed zatonięciem statku. Na cześć tego zdarzenia w 1840 r. wybudowano białą kapliczkę, która do dziś stoi nad zatoką i jest jednym z najczęstszych miejsc ślubów wakacyjnych dla par z Europy Północnej (rezerwacje na 2 lata do przodu).

Woda płytka, przejrzysta jak basen, z piaszczystym dnem przy brzegu i kamiennym w głębi (rybki widać). Zatoka jest mała — 100 m szerokości — i w sierpniu pełna. Plus: jak wpłyniesz między dwa cyple, jest spokojnie. Minus: zero piasku do leżenia, są tylko parasolki i leżaki za 12 €/zestaw, na kamieniach niewygodnie z ręcznika.

Jak się tu dostać

Najpiękniej — pieszo z Lindos, 15 minut w dół po schodach (z plecakiem znośne, z dzieckiem na rękach problem). Na powrót — 25 minut pod górę w słońcu, najlepiej przed południem lub po 18:00. Druga opcja: autem do parkingu na obrzeżach zatoki (darmowy, 100 miejsc, w sezonie pełny do 10:00).

Dolina Motyli (gr. Petaloudes — „dolina motyli") to wąwóz w środkowo-zachodniej części Rodos, gęsto porośnięty drzewami storaksowymi (Liquidambar orientalis). Specyfika miejsca: od końca czerwca do września żywicowy zapach storaksów przyciąga tysiące motyli z gatunku Panaxia quadripunctaria (motyl tygrysi czteroplamy), które migrują tu z całej wschodniej części Morza Śródziemnego, żeby się rozmnażać. Na drzewach widać czerwono-czarno-białe skrzydła w setkach — zjawisko unikalne w skali Europy.

Cała trasa ma 4 km (po drewnianych kładkach, w cieniu drzew, w dół po strumieniu). Dół trasy 30–40 minut, powrót pod górę 50 minut (lub busem za 3 € w jedną stronę). Po drodze małe wodospady, mosty, ławki w cieniu. W upale 35°C w dolinie jest 26°C — różnica wyraźna.

Kiedy jechać, żeby zobaczyć motyle

Lipiec, sierpień, pierwsza połowa września — wtedy gęstość motyli jest maksymalna. Czerwiec i koniec września — motyli mniej, ale są. Poza tym okresem widzisz piękny las i strumień, ale motyli ZERO. Zasada: nie hałasuj, nie klaskasz w dłonie (czasem turysci tak robią, żeby motyle „poleciały do zdjęcia") — to je płoszy i wyczerpuje. W okresie rozmnażania każde zakłócenie jest stresem.

Prasonisi to specjalne miejsce. Geograficznie — wąski piaszczysty przesmyk łączy główną wyspę Rodos z małym cyplem-wysepką. Po jednej stronie (zachodnia) — otwarte Morze Egejskie z wiatrem meltemi, wieje 7 miesięcy w roku, fale 1–2 metry, kitesurfing i windsurfing. Po drugiej (wschodnia) — spokojne Morze Śródziemne, woda jak basen, idealna na kąpiel. Idziesz 30 m piasku i jesteś w innym świecie pogodowym.

W sezonie wodnym (maj–październik) — szkoły kitesurfingu, sprzęt do wynajęcia (50 €/dzień zestaw), lekcje (80–100 €/godzina z instruktorem). Plaża szeroka (200 m), dziki krajobraz, latarnia morska w tle. Bar plażowy, kilka tawern. Zero hoteli wielkich — to nie jest masowa destynacja, raczej miejsce dla aktywnych i ciekawych krajobrazu.

Co dodać po drodze

Trasa z Faliraki/Lindos do Prasonisi prowadzi przez wschodnie wybrzeże Rodos — możesz po drodze zatrzymać się w Asklipio (mała wioska, biały klimat) lub w Gennadi (mniej znana plaża, kamienista, ale dzika i tania). Z powrotem — przez zachodnie wybrzeże przez Apolakkia (zaporowy basen, dzika natura) — z dzieckiem 2 godziny dłużej, ale widoki inne.

Tsambika to dla mnie najlepsza piaszczysta plaża wschodniego wybrzeża. Drobny, jasny piasek (nie żwir, nie kamienie — prawdziwy plaszny piasek), płytka woda na 50 metrów od brzegu (idealna dla dzieci 3+), parasolki i leżaki za 10 €/zestaw, 3 plażowe bary, 2 tawerny przy drodze dojazdowej. Plus: nie jest tak zatłoczona jak Faliraki — w sierpniu wystarczy zejść 200 m od głównego punktu zatrzymania, masz miejsce.

Drugi punkt: nad plażą wznosi się góra Tsambika (326 m n.p.m.) z klasztorem Panagia Tsambika z X wieku. Klasztor jest celem pielgrzymek bezpłodnych par — wedle tradycji ikona Matki Boskiej tu znaleziona w XVII wieku pomaga na poczęcie. Niezależnie od wiary — wejście (300 schodów, 30 minut) daje widok 360° na całe wschodnie wybrzeże Rodos. Klasztor mały (kapliczka + sklepik z ikonami), ale podejście — top punkt widokowy.

Anthony Quinn Bay zawdzięcza nazwę amerykańskiemu aktorowi, który kręcił tu w 1961 r. film „Działa Navarony" i tak się zachwycił zatoką, że ją kupił. Po jego śmierci spadkobiercy stoczyli długą walkę o spadek (zatoka okazała się kupiona „nielegalnie" według ówczesnego prawa greckiego), w końcu w 2014 r. grecki sąd zwrócił ją państwu. Dziś teren publiczny, wstęp wolny.

Sama zatoka jest mała — 80 m × 30 m — i kamienista. Nie piaszczysta. Plus: woda przejrzysta jak basen, ryby pływają między skałami przy brzegu, snorkeling 5/5. Minus: do wody trzeba wchodzić uważnie, kamyki ostre — aqua-buty obowiązkowe. Z dwóch stron zatoki klify z sosnami, zejście z parkingu wzdłuż skałek, kilka punktów z których można skoczyć do wody (3 m, 5 m, 8 m — tylko dla doświadczonych, woda głęboka).

Filerimos to wzgórze 267 m n.p.m. nad miasteczkiem Ialyssos (Trianta). Trzy warstwy historii w jednym miejscu: antyczne miasto Ialyssos (III tysiąclecie p.n.e., jedno z 3 największych miast Rodos w czasach klasycznych, dziś fundamenty świątyni Ateny Polias), bizantyjska monastyra (X w.), oraz monumentalny krzyż (15 m wysokości, zbudowany w 1934 r. przez Włochów podczas włoskiego protektoratu Rodos — można na niego wejść po schodach, widok jest spektakularny).

Najmniej znana z TOP atrakcji Rodos — i często to dobrze. W sierpniu o 9:00 jesteś tu sam, akropol Lindos w tym czasie jest pełen autokarów. Tutaj cisza, sosny, leniwy spacer wzdłuż „Drogi Krzyżowej" (14 stacji w sosnowym lesie, wiodąca do krzyża). Mniej spektakularnie niż akropol, ale dla niektórych jeden z najbardziej kontemplacyjnych punktów na wyspie.